
Fob là viết tắt của free on board (giao hàng lên tàu). Đây là một trong những điều kiện thương mại quốc tế (incoterms) được sử dụng phổ biến nhất trong các giao dịch vận chuyển hàng hóa bằng đường biển hoặc đường thủy nội địa. Điều kiện fob xác định rõ trách nhiệm, chi phí và rủi ro chuyển giao giữa người bán (seller/exporter) và người mua (buyer/importer).
Việc hiểu rõ fob là gì và các nghĩa vụ liên quan là cực kỳ quan trọng để doanh nghiệp thực hiện khai báo hải quan và tính toán chi phí vận tải một cách chính xác.
I. Khái niệm và thời điểm chuyển giao trách nhiệm theo fob
- Định nghĩa fob
Fob có nghĩa là người bán hoàn thành trách nhiệm giao hàng khi hàng hóa đã được xếp lên boong tàu (on board) do người mua chỉ định, tại cảng bốc hàng (port of loading) được quy định trong hợp đồng.

FOB
- Chuyển giao rủi ro
- Trước khi hàng lên tàu: mọi rủi ro và tổn thất đối với hàng hóa thuộc về người bán.
- Khi hàng hóa vượt qua lan can tàu (hoặc đã xếp lên tàu): rủi ro được chuyển hoàn toàn sang người mua.
II. Trách nhiệm của người bán (seller) theo fob
Trách nhiệm chính của người bán theo điều kiện fob là chuẩn bị hàng hóa và đưa chúng lên tàu:
- Giao hàng: đưa hàng hóa đến địa điểm giao hàng và xếp hàng lên tàu do người mua chỉ định.
- Chi phí và rủi ro: chịu mọi chi phí và rủi ro cho đến khi hàng được xếp lên tàu (bao gồm cả chi phí nâng hạ hàng tại cảng bốc hàng – thc (terminal handling charge) đầu đi).
- Thủ tục xuất khẩu: lấy giấy phép xuất khẩu và hoàn tất thủ tục hải quan xuất khẩu (bao gồm nộp thuế và lệ phí xuất khẩu).
- Cung cấp chứng từ: cung cấp chứng từ chứng minh hàng đã được giao (vận đơn sạch – bill of lading).
III. Trách nhiệm của người mua (buyer) theo fob
Trách nhiệm chính của người mua bắt đầu ngay sau khi hàng được xếp lên tàu:

Cách tính FOB
- Vận tải chính: thuê tàu và trả cước phí vận chuyển hàng hóa từ cảng bốc hàng đến cảng đích.
- Chi phí và rủi ro: chịu mọi chi phí phát sinh và rủi ro mất mát/hư hỏng kể từ khi hàng lên tàu.
- Bảo hiểm (không bắt buộc): người mua nên mua bảo hiểm cho lô hàng (mặc dù incoterms không bắt buộc, nhưng để tự bảo vệ mình).
- Thủ tục nhập khẩu: lấy giấy phép nhập khẩu và hoàn tất thủ tục hải quan nhập khẩu (bao gồm nộp thuế và lệ phí nhập khẩu).
IV. Phân biệt fob với các điều kiện phổ biến khác
Việc phân biệt fob với các điều kiện phổ biến khác giúp xác định mức giá:
| Điều kiện | Điểm chuyển giao rủi ro | Ai trả cước chính? | Phù hợp với loại hình nào? |
|---|---|---|---|
| Fob | Trên boong tàu đi | Người mua | Hàng nguyên container (fcl), hàng rời. |
| Exw | Tại kho người bán | Người mua | Hàng nội địa hoặc người mua tự vận chuyển. |
| Cif | Trên boong tàu đi | Người bán | Hàng lẻ (lcl), người mua muốn giá trọn gói. |
Nếu bạn cần vận chuyển hàng hóa có khối lượng lớn, chẳng hạn như hàng siêu trường, siêu trọng hoặc cần dịch vụ vận chuyển nguyên xe từ cảng về kho, việc xác định rõ trách nhiệm fob giúp phân chia chi phí vận tải nội địa và quốc tế rõ ràng. Đối với hàng hóa nhỏ hơn, dịch vụ gom hàng lẻ cũng cần xác định rõ incoterms để tính cước.
Vestal shipping là đối tác logistics tin cậy, cung cấp giải pháp toàn diện từ tư vấn incoterms, thủ tục hải quan, đến vận tải nội địa.
Bạn đang nhập khẩu hàng hóa theo điều kiện fob và cần dịch vụ vận tải và khai báo hải quan từ cảng dỡ hàng về kho? Liên hệ ngay với vestal shipping!
V. Thông tin liên hệ vestal shipping
Công Ty TNHH Dịch Vụ Vận Tải Biển Vestal Shipping

Đội ngũ nhân viên Vestal
- Địa Chỉ: 157 Đào Duy Anh, Phường 9, Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh
- Hotline: 0913 792 345 (Ms.Amy Tho) – 0919 060 101 (Mr.Phú)
- Wesbite: https://vestalshipping.com.vn/
- FB: https://www.facebook.com/vestalshipping/

