Khai Sai Trị Giá Hải Quan Có Bị Phạt Không? Mức Phạt 2026

I. Trả lời nhanh: khai sai trị giá hải quan có bị phạt không?

Có, nếu khai sai trị giá làm thiếu số thuế phải nộp, nhưng doanh nghiệp không bị phạt khi tự khai bổ sung đúng thời hạn. Theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026):

• Tự khai bổ sung trước khi hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ, hoặc trong 60 ngày kể từ ngày thông quan: không phạt, chỉ nộp đủ thuế thiếu (điểm a khoản 2 Điều 7).
• Tự khai bổ sung muộn hơn: phạt 10% số thuế thiếu; hải quan phát hiện: phạt 20% số thuế thiếu (khoản 2, khoản 3 Điều 10).
• Dùng hóa đơn, chứng từ không đúng thực tế giao dịch (hóa đơn hạ giá) để khai thuế: là trốn thuế, phạt 1 đến 3 lần số thuế trốn (điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 15).
• Khai sai trị giá không làm thiếu thuế với hàng thương mại thông thường: không có khoản phạt riêng, nhưng vẫn phải khai bổ sung; riêng hàng miễn thuế, không chịu thuế bị phạt 3–5 triệu đồng với tổ chức (điểm a khoản 3 Điều 9).

II. Phân tích: các trường hợp khai sai trị giá hải quan

Trường hợp 1: khai trị giá thấp hơn thực tế, làm thiếu thuế

Lỗi hay gặp: quên cộng phí vận chuyển, bảo hiểm quốc tế khi mua theo điều kiện FOB, quên các khoản phải cộng (phí bản quyền, hoa hồng, chi phí bao bì do người mua trả), hoặc dùng sai tỷ giá. Tất cả đều thuộc “khai sai về … trị giá hải quan” tại điểm a khoản 1 Điều 10 Nghị định 169/2026.

Mức 10% và 20% chỉ áp dụng khi số thuế chênh lệch từ 500.000 đồng/tờ khai (cá nhân) và từ 2.000.000 đồng/tờ khai (tổ chức) (khoản 6 Điều 10). Mức phạt theo Điều 10 và Điều 15 áp dụng chung cho cá nhân và tổ chức (điểm c khoản 3 Điều 6).

Trường hợp 2: hàng chưa có giá chính thức khi đăng ký tờ khai

Hợp đồng mua bán theo giá tạm tính (giá cà phê, kim loại chốt theo sàn sau ngày giao), có khoản thực thanh toán hoặc khoản điều chỉnh cộng chưa xác định được lúc mở tờ khai. Doanh nghiệp được khai bổ sung trị giá khi có giá chính thức:

• Khai bổ sung trong thời hạn quy định: không bị phạt (điểm a khoản 2 Điều 7).
• Khai bổ sung quá thời hạn: phạt 500.000–1.000.000 đồng với tổ chức (điểm d khoản 1 Điều 8).
• Không khai bổ sung mà bị phát hiện khi kiểm tra, thanh tra: phạt 20% số thuế thiếu (điểm c khoản 3 Điều 10).

Trường hợp 3: khai sai trị giá nhưng không ảnh hưởng số thuế

• Hàng thương mại thông thường, ví dụ hàng có thuế suất 0% và không chịu thuế giá trị gia tăng ở khâu nhập khẩu: Nghị định 169/2026 không có khoản phạt riêng; vẫn phải khai bổ sung để dữ liệu trị giá đúng.
• Hàng thuộc đối tượng miễn thuế, không chịu thuế: khai sai trị giá bị phạt 3–5 triệu đồng với tổ chức (điểm a khoản 3 Điều 9); tự phát hiện và khai bổ sung quá thời hạn: 1,5–2,5 triệu đồng (điểm c khoản 6 Điều 9).
• Không khai mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán nhưng không ảnh hưởng trị giá: phạt 1–2 triệu đồng với tổ chức (điểm b khoản 1 Điều 9).
• Hàng xuất khẩu đã làm thủ tục nhưng xuất thiếu so với khai về trị giá: phạt 20–40 triệu đồng (khoản 5 Điều 9), trừ hàng gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất, hàng tạm nhập tái xuất.

Các khung tiền ở Điều 8 và Điều 9 là mức cho tổ chức; cá nhân chịu 1/2 (điểm a khoản 3 Điều 6), và mức áp dụng thường là mức trung bình của khung (điểm đ khoản 3 Điều 6).

III. Tình huống minh họa: quên cộng cước biển vào trị giá

Doanh nghiệp B nhập hàng theo điều kiện FOB, trị giá hóa đơn 30.000 USD. Cước biển và bảo hiểm quốc tế 2.000 USD do người mua trả nhưng không được cộng vào trị giá tính thuế. Giả sử tỷ giá 25.000 đồng/USD, thuế nhập khẩu 10%, thuế giá trị gia tăng 10%:

• Trị giá khai thiếu: 2.000 USD × 25.000 = 50 triệu đồng.
• Thuế nhập khẩu thiếu: 50 triệu × 10% = 5 triệu đồng.
• Thuế giá trị gia tăng thiếu: (50 triệu + 5 triệu) × 10% = 5,5 triệu đồng.
• Tổng thuế thiếu: 10,5 triệu đồng.

Số liệu chỉ để minh họa cách tính. Với lô hàng lớn hoặc nhiều tờ khai cùng lỗi, phần phạt nhân lên theo từng tờ khai.

IV. Quy trình xử lý khi phát hiện khai sai trị giá

1. Xác định trị giá đúng: giá thực tế đã trả hoặc phải trả, cộng các khoản điều chỉnh (cước, bảo hiểm đến cửa khẩu nhập, phí bản quyền, hoa hồng…), đúng tỷ giá ngày đăng ký tờ khai.
2. Gom chứng từ chứng minh: hợp đồng, hóa đơn, chứng từ thanh toán, hóa đơn cước, đơn bảo hiểm.
3. Tính số thuế chênh lệch của từng tờ khai bị ảnh hưởng.
4. Khai bổ sung sớm: trước khi hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ, hoặc trong 60 ngày kể từ ngày thông quan.
5. Nộp đủ thuế thiếu ngay sau khi khai bổ sung.
6. Rà các tờ khai tương tự cùng nhà cung cấp, cùng điều kiện giao hàng để sửa luôn một lần.

Xem thêm: khai sai mã HS phạt bao nhiêu, khai sai tên hàng bị phạt bao nhiêu, sai trọng lượng gross trên tờ khai.

V. FAQ – câu hỏi thường gặp về khai sai trị giá hải quan

5.1. Khai sai trị giá hải quan bị phạt bao nhiêu tiền?

Nếu làm thiếu thuế: 10% số thuế thiếu (tự khai bổ sung muộn) hoặc 20% (hải quan phát hiện); dùng chứng từ không đúng thực tế giao dịch thì phạt 1–3 lần số thuế trốn. Tự khai bổ sung đúng mốc thì không phạt.

5.2. Khai trị giá cao hơn thực tế có bị phạt không?

Khai cao hơn không làm thiếu thuế nên không thuộc Điều 10. Doanh nghiệp nên khai bổ sung để điều chỉnh; với hàng miễn thuế, không chịu thuế, khai sai trị giá bị phạt theo điểm a khoản 3 Điều 9.

5.3. Quên cộng cước vận chuyển vào trị giá tính thuế thì xử lý thế nào?

Khai bổ sung trị giá, nộp đủ thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng còn thiếu. Làm trong 60 ngày kể từ ngày thông quan và trước khi có quyết định kiểm tra sau thông quan thì không bị phạt.

5.4. Khai sai tỷ giá trên tờ khai có bị phạt không?

Tỷ giá sai làm sai trị giá tính thuế. Nếu dẫn đến thiếu thuế thì xử lý như khai sai trị giá theo Điều 10 (không phạt nếu tự khai bổ sung đúng mốc, 10% hoặc 20% số thuế thiếu nếu muộn hoặc bị phát hiện), với điều kiện chênh lệch từ 500.000 đồng/tờ khai (cá nhân) hoặc 2.000.000 đồng/tờ khai (tổ chức).

5.5. Không khai mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán có bị phạt không?

Có. Nếu không ảnh hưởng trị giá hải quan: phạt 1–2 triệu đồng với tổ chức (điểm b khoản 1 Điều 9). Nếu quan hệ đặc biệt làm giá giao dịch thấp và thiếu thuế: xử theo Điều 10.

VI. Liên hệ Vestal Shipping để kiểm tra trị giá trước khi khai

Gửi hợp đồng, hóa đơn và điều kiện giao hàng, Vestal sẽ tính trị giá tính thuế, các khoản phải cộng và số thuế dự kiến trước khi truyền tờ khai, hoặc hỗ trợ khai bổ sung cho tờ khai đã sai. Xem dịch vụ khai báo hải quan.

• Zalo / điện thoại: 0913 792 345 · 0919 060 101
• Email: amy.tho@vestalshipping.com.vn
• Văn phòng: 157 Đào Duy Anh, Phường 9, Phú Nhuận, TP.HCM

Bài viết cập nhật theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026). Mức xử lý cụ thể của từng lô hàng do cơ quan hải quan quyết định.