I. Trả lời nhanh: khai sai xuất xứ trên tờ khai hải quan bị phạt thế nào?
Khai sai xuất xứ hàng xuất khẩu, nhập khẩu bị phạt 3–5 triệu đồng với tổ chức (1,5–2,5 triệu đồng với cá nhân); nếu sai xuất xứ làm thiếu thuế thì bị xử lý theo phần trăm số thuế thiếu, còn dùng C/O giả thì phạt 40–80 triệu đồng. Căn cứ Nghị định 169/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026):
- Khai sai xuất xứ, không làm thiếu thuế: 3–5 triệu đồng (điểm b khoản 3 Điều 9); tự phát hiện và khai bổ sung quá thời hạn: 1,5–2,5 triệu đồng (điểm c khoản 6 Điều 9).
- Khai sai xuất xứ để hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt, làm thiếu thuế: xử lý theo Điều 10 — không phạt nếu tự khai bổ sung sớm, 10% hoặc 20% số thuế thiếu nếu muộn hoặc bị phát hiện.
- Dùng C/O giả, chứng từ không hợp pháp: 40–80 triệu đồng và tịch thu chứng từ (khoản 7, 8 Điều 12), hoặc xử lý trốn thuế 1–3 lần số thuế trốn (Điều 15).
II. Khai sai xuất xứ là sai những gì?
Trên tờ khai, xuất xứ thể hiện ở ô mã nước xuất xứ của từng dòng hàng và ở thông tin chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O) khai tại ô “Phần ghi chú”. Các lỗi hay gặp:
- Nhầm nước xuất xứ với nước xuất khẩu: hàng sản xuất tại Thái Lan nhưng mua qua công ty Singapore và đi từ cảng Singapore — xuất xứ vẫn là Thái Lan.
- Khai xuất xứ theo nhãn thương hiệu (thương hiệu Nhật nhưng sản xuất tại Trung Quốc).
- Khai áp thuế suất ưu đãi đặc biệt (ACFTA, ATIGA, EVFTA…) nhưng không có C/O, C/O không hợp lệ hoặc hàng không đáp ứng tiêu chí xuất xứ.
- Khai sai số tham chiếu, ngày cấp C/O trên tờ khai.
III. Mức phạt khai sai xuất xứ theo từng trường hợp
| Trường hợp | Mức xử lý (tổ chức) | Căn cứ NĐ 169/2026 |
|---|---|---|
| Tự khai bổ sung trước khi hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ, hoặc trong 60 ngày từ thông quan (trường hợp thiếu thuế) | Không phạt, nộp đủ thuế thiếu | Điểm a k2 Điều 7 |
| Khai sai xuất xứ hàng xuất khẩu, nhập khẩu, không làm thiếu thuế | 3–5 triệu đồng | Điểm b k3 Điều 9 |
| Tự phát hiện, khai bổ sung xuất xứ quá thời hạn | 1,5–2,5 triệu đồng | Điểm c k6 Điều 9 |
| Sai xuất xứ làm thiếu thuế, tự khai bổ sung muộn | 10% số thuế thiếu | K7 Điều 9 dẫn chiếu; k2 Điều 10 |
| Sai xuất xứ làm thiếu thuế, hải quan phát hiện | 20% số thuế thiếu | K3 Điều 10 |
| Sai xuất xứ để né thuế chống bán phá giá, tự vệ, hạn ngạch, chính sách quản lý | Xử lý theo các điều về thuế và chính sách quản lý | K7 Điều 9 (dẫn Điều 10, 15, 16–23) |
| Sử dụng C/O giả mạo, không hợp pháp mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự | 40–80 triệu đồng, tịch thu chứng từ | Điểm a k7, điểm b k8 Điều 12 |
| Dùng chứng từ không đúng thực tế để kê khai thuế | Trốn thuế: 1–3 lần số thuế trốn | Điểm a k1, k2 Điều 15 |
Cá nhân chịu 1/2 các khung tiền tại Điều 9, Điều 12 (điểm a khoản 3 Điều 6); mức phạt Điều 10, Điều 15 áp dụng chung. Mức 10%, 20% chỉ áp dụng khi chênh lệch thuế từ 500.000 đồng/tờ khai (cá nhân) và 2.000.000 đồng/tờ khai (tổ chức).
IV. Khi hải quan từ chối C/O thì sao?
Theo khoản 4 Điều 15 Thông tư 33/2023/TT-BTC (xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu):
📦 Cần tư vấn dịch vụ vận chuyển & hải quan? Liên hệ ngay:
- Hàng muốn hưởng ưu đãi FTA mà C/O bị từ chối: áp thuế suất ưu đãi (MFN) hoặc thông thường và vẫn được thông quan.
- Trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận thông báo từ chối, người khai phải khai bổ sung tiền thuế theo hướng dẫn; quá hạn, hải quan ấn định thuế.
- Hàng phải có C/O vì lý do cấm vận, an toàn (điểm b, c khoản 1 Điều 10): C/O bị từ chối thì hàng không được thông quan.
Một số sai sót nhỏ trên C/O vẫn được chấp nhận (khoản 8 Điều 15): lỗi chính tả không đổi nội dung, đánh dấu “x” hay “√”, khác đơn vị đo, mã HS giống ở 6 số nhưng khác ở 8 số, tên và số chuyến khác do đổi phương tiện, khác biệt nhỏ trong mô tả hàng.
V. Tình huống minh họa
Doanh nghiệp E nhập máy bơm từ Trung Quốc, khai hưởng thuế suất ACFTA 0% trong khi thuế suất ưu đãi (MFN) là 10%, nhưng nhà cung cấp chưa gửi C/O mẫu E. Tờ khai bị hải quan kiểm tra hồ sơ và phát hiện không có C/O. Kết quả: lô hàng phải áp thuế MFN 10%; vì đã khai thuế suất 0% làm thiếu thuế nên bị phạt 20% số thuế thiếu. Nếu ngay từ đầu doanh nghiệp khai thuế MFN (hoặc dùng bảo lãnh ngân hàng cho phần chênh lệch) rồi nộp bổ sung C/O trong thời hạn, doanh nghiệp không bị phạt và được hoàn thuế nộp thừa. Số liệu chỉ để minh họa.
VI. Quy trình xử lý khi phát hiện khai sai xuất xứ
- Xác định xuất xứ đúng theo C/O, chứng từ của nhà sản xuất, không theo nước xuất khẩu hay thương hiệu.
- Tính lại thuế suất (ưu đãi đặc biệt, MFN hoặc thông thường) và các thuế phòng vệ thương mại nếu có.
- Khai bổ sung mã nước xuất xứ, thông tin C/O và số thuế trước khi hải quan thông báo kiểm tra trực tiếp hồ sơ, hoặc trong 60 ngày kể từ ngày thông quan.
- Nộp đủ số thuế thiếu nếu có.
- Lưu bản gốc C/O và chứng từ để xuất trình khi kiểm tra sau thông quan (khoản 5 Điều 12 Thông tư 33/2023).
Xem thêm: C/O form E cấp sau ngày tàu chạy, khai sai mã HS phạt bao nhiêu.
VII. FAQ – câu hỏi thường gặp
7.1. Khai sai xuất xứ hàng hóa bị phạt bao nhiêu?
3–5 triệu đồng với tổ chức, 1,5–2,5 triệu đồng với cá nhân (điểm b khoản 3 Điều 9 Nghị định 169/2026). Nếu làm thiếu thuế thì phạt theo phần trăm số thuế thiếu.
7.2. Nước xuất xứ và nước xuất khẩu khác nhau thì khai thế nào?
Ô xuất xứ khai nước nơi hàng được sản xuất hoặc đáp ứng tiêu chí xuất xứ; nước xuất khẩu, cảng đi khai ở các ô vận tải tương ứng.
7.3. Khai sai số C/O trên tờ khai có sửa được không?
Được. Khoản 4 Điều 11 Thông tư 33/2023 cho phép khai bổ sung thông tin C/O khi chưa khai hoặc khai chưa đúng.
7.4. C/O có lỗi chính tả có bị từ chối không?
Không, nếu lỗi không làm thay đổi nội dung và phù hợp hàng thực tế (khoản 8 Điều 15 Thông tư 33/2023).
7.5. Dùng C/O giả bị xử lý thế nào?
Phạt 40–80 triệu đồng và tịch thu chứng từ nếu không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đồng thời bị truy thu thuế; nếu dùng để giảm thuế có thể bị xử lý trốn thuế 1–3 lần số thuế trốn.
VIII. Liên hệ Vestal Shipping
Gửi C/O, hóa đơn và vận đơn trước khi mở tờ khai, Vestal sẽ kiểm tra xuất xứ, tính hợp lệ của C/O và thuế suất được hưởng. Xem dịch vụ khai báo hải quan.
- Zalo / điện thoại: 0913 792 345 · 0919 060 101
- Email: amy.tho@vestalshipping.com.vn
- Văn phòng: 157 Đào Duy Anh, Phường 9, Phú Nhuận, TP.HCM
Cập nhật theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP và Thông tư 33/2023/TT-BTC (bổ sung bởi Thông tư 124/2026/TT-BTC). Kết quả xử lý từng tờ khai do cơ quan hải quan quyết định.
📦 Cần tư vấn dịch vụ vận chuyển & hải quan? Liên hệ ngay:
