I. Trả lời nhanh: từ chối nhận hàng nhập khẩu được không?
Được, trong 3 trường hợp: hàng không đúng hợp đồng mua bán, không đúng hợp đồng thuê kho ngoại quan, hoặc người nhận trên vận đơn không có hợp đồng, thỏa thuận nhập hàng. Hàng bị từ chối được tái xuất trả lại người bán dưới sự giám sát của hải quan; thủ tục khác nhau tùy hàng đã mở tờ khai hay chưa. Thuế nhập khẩu đã nộp được hoàn nếu hàng chưa qua sử dụng. Căn cứ:
- Điều 95, 96 Thông tư 38/2015/TT-BTC, sửa đổi bởi khoản 55, 56 Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/02/2026) — chương “Xử lý đối với trường hợp từ chối nhận hàng, hàng nhập khẩu gửi nhầm”.
- Điểm c khoản 1, khoản 2 Điều 19 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu: hàng nhập khẩu đã nộp thuế nhưng phải tái xuất được hoàn thuế nhập khẩu, không phải nộp thuế xuất khẩu, khi hàng chưa qua sử dụng, gia công, chế biến.
II. Ba trường hợp được từ chối nhận hàng
Khoản 1 Điều 95 Thông tư 38/2015 (sửa đổi):
- Hàng hóa không phù hợp với hợp đồng mua bán theo Điều 39 Luật Thương mại (sai số lượng, chất lượng, quy cách, chủng loại…).
- Hàng hóa không phù hợp với hợp đồng thuê kho ngoại quan hoặc người gửi không thực hiện đúng hợp đồng thuê kho.
- Người nhận ghi trên vận đơn không có hợp đồng mua bán, thỏa thuận gửi hàng đến Việt Nam — ví dụ người bán tự gửi hàng chưa được đặt.
Khác với “gửi nhầm” (người vận chuyển chở nhầm, người gửi gửi nhầm, không có người nhận tại Việt Nam — khoản 2 Điều 95). Hàng gửi qua bưu chính, chuyển phát nhanh xử lý theo Thông tư 191/2015/TT-BTC (sửa đổi), không theo hai điều này.
III. Thủ tục theo từng thời điểm
| Thời điểm | Ai nộp hồ sơ | Hồ sơ | Kết quả |
|---|---|---|---|
| Hàng chưa đăng ký tờ khai nhập khẩu | Người vận chuyển hoặc đại lý, qua Hệ thống, cho Hải quan quản lý nơi lưu giữ hàng | Thông báo từ chối nhận hàng của người nhận; bộ chứng từ vận chuyển và chứng từ chứng minh; phương án xử lý hàng | Hải quan giám sát hàng thực xuất qua cửa khẩu nhập hoặc cửa khẩu quốc tế (điểm a k1 Điều 96) |
| Đã đăng ký tờ khai, hàng còn trong khu vực giám sát | Người nhận hàng, nộp Hải quan nơi đăng ký tờ khai | Văn bản từ chối nhận hàng; văn bản xác nhận của người gửi về việc hàng không đúng hợp đồng kèm phương án xử lý; hợp đồng, chứng thư giám định… | Hải quan kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng; phù hợp thì giám sát thực xuất (điểm b k1 Điều 96) |
| Hàng đã đưa ra khỏi khu vực giám sát | Người nhận hàng, nộp Hải quan nơi đăng ký tờ khai | Như trên | Chưa đủ cơ sở thì hải quan kiểm tra sổ sách, chứng từ kế toán, xác minh với hãng tàu, ngân hàng, bảo hiểm, cơ quan thuế trong không quá 30 ngày làm việc; không chứng minh được thì không chấp nhận việc từ chối nhận hàng (điểm c k1 Điều 96) |
Nên từ chối càng sớm càng tốt: trước khi mở tờ khai thủ tục do hãng vận chuyển làm và đơn giản nhất; hàng đã ra khỏi cảng thì gánh nặng chứng minh nặng hơn hẳn.
📦 Cần tư vấn dịch vụ vận chuyển & hải quan? Liên hệ ngay:
IV. Người bán muốn bán lại cho doanh nghiệp khác ở Việt Nam
Không bắt buộc phải tái xuất. Người gửi có thể đề nghị đổi người nhận hàng:
- Người vận chuyển điều chỉnh người nhận trên bản lược khai hàng hóa (Điều 63, 67 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 167/2025/NĐ-CP).
- Nếu người nhận cũ đã mở tờ khai: hủy tờ khai theo Điều 22 Thông tư 38/2015 — xem bài hủy tờ khai hải quan có bị phạt không.
- Người nhận mới làm thủ tục nhập khẩu và nộp đủ thuế.
Nếu người gửi không nhận lại hàng và không tái xuất, hải quan xử lý theo quy định về xác lập sở hữu toàn dân và hàng tồn đọng (điểm b khoản 1 Điều 96). Xem thêm bài hàng về cảng quá 30 ngày không mở tờ khai.
V. Thuế đã nộp có được hoàn không?
Có, nếu hàng phải tái xuất và chưa qua sử dụng, gia công, chế biến: được hoàn thuế nhập khẩu đã nộp và không phải nộp thuế xuất khẩu khi tái xuất (điểm c khoản 1, khoản 2 Điều 19 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu). Thủ tục hoàn thuế thực hiện theo pháp luật quản lý thuế. Giữ đầy đủ tờ khai nhập, tờ khai tái xuất, chứng từ nộp thuế và văn bản từ chối nhận hàng để làm hồ sơ.
VI. Tình huống minh họa
Doanh nghiệp đặt 2.000 thùng carton loại 5 lớp, hàng về lại là loại 3 lớp. Tờ khai đã đăng ký, container còn ở cảng. Doanh nghiệp yêu cầu người bán gửi email xác nhận giao sai quy cách và đồng ý nhận lại hàng, rồi nộp hải quan văn bản từ chối nhận hàng, xác nhận của người bán, hợp đồng và biên bản giám định. Hải quan kiểm tra thực tế, xác nhận hàng không đúng hợp đồng và giám sát container được xếp lên tàu trả về. Thuế nhập khẩu đã nộp được làm hồ sơ hoàn.
VII. FAQ
7.1. Từ chối nhận hàng nhập khẩu có bị phạt không?
Thông tư 38/2015 sửa đổi coi đây là một thủ tục được phép khi đúng 3 trường hợp ở mục II. Chỉ khi hồ sơ không phù hợp hoặc xác minh có vi phạm thì mới “xử lý theo quy định”.
7.2. Ai chịu chi phí tái xuất trả hàng?
Văn bản hải quan không quy định ai trả cước, phí lưu container, phí cảng — các khoản này do hợp đồng mua bán và thỏa thuận với người bán quyết định. Nên ghi rõ trong văn bản xác nhận của người bán.
7.3. Hàng đã chở về kho rồi còn từ chối được không?
Được, nhưng hải quan có thể kiểm tra sổ sách, chứng từ kế toán và xác minh trong tối đa 30 ngày làm việc; không đủ cơ sở thì không chấp nhận (điểm c khoản 1 Điều 96).
7.4. Người bán không chịu nhận lại hàng thì sao?
Có thể đổi người nhận sang doanh nghiệp khác tại Việt Nam. Không ai nhận và không tái xuất thì hàng bị xử lý như hàng tồn đọng.
7.5. Hàng gửi chuyển phát nhanh bị từ chối nhận thì làm theo quy định nào?
Theo Thông tư 191/2015/TT-BTC sửa đổi bởi Thông tư 56/2019/TT-BTC và Thông tư 29/2025/TT-BTC (khoản 3 Điều 95 Thông tư 38/2015 sửa đổi).
VIII. Liên hệ Vestal Shipping
Vestal chuẩn bị hồ sơ từ chối nhận hàng, làm việc với hãng tàu để tái xuất, hủy tờ khai và lập hồ sơ hoàn thuế. Xem dịch vụ khai báo hải quan.
- Zalo / điện thoại: 0913 792 345 · Ms Vy: +84 934 090 153
- Email: [email protected]
- Văn phòng: 157 Đào Duy Anh, Phường 9, Phú Nhuận, TP.HCM
Cập nhật theo Thông tư 38/2015/TT-BTC sửa đổi bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC và Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (văn bản hợp nhất 94/VBHN-VPQH). Kết quả xử lý từng lô hàng do cơ quan hải quan quyết định.
📦 Cần tư vấn dịch vụ vận chuyển & hải quan? Liên hệ ngay:
